Tarayıcının adres çubuğuna yazdığınız ya da bir bağlantıya tıkladığınızda açılan her adres bir URL’dir. Bu yazıda URL’nin ne demek olduğunu, bir URL adresinin neyi ifade ettiğini, hangi bölümlerden oluştuğunu ve kendi siteniz için doğru URL yapısını nasıl kuracağınızı örneklerle anlatıyoruz.
URL Nedir?
URL (Uniform Resource Locator), Türkçesiyle “tekdüzen kaynak bulucu”, internetteki bir kaynağın tam adresidir. Bu kaynak bir web sayfası, görsel, PDF dosyası ya da video olabilir. URL, tarayıcıya hem kaynağın nerede olduğunu hem de ona hangi yöntemle ulaşılacağını söyler.
Örneğin https://www.domain.com.tr/domain/domain-sorgula bir URL’dir. Bu adres; bağlantının şifreli (https) kurulacağını, sitenin domain.com.tr olduğunu ve sitenin içindeki “domain sorgula” sayfasının açılacağını belirtir.
URL Ne Demek? Günlük Kullanımda URL
Günlük dilde URL; “link”, “bağlantı”, “web adresi” veya “site adresi” ile aynı anlamda kullanılır. Teknik olarak link, tıklanabilen bağlantının kendisidir; URL ise o bağlantının gösterdiği adrestir. Bir arkadaşınıza “linki gönder” dediğinizde aslında bir URL istemiş olursunuz.
URL Adresi Neyi İfade Eder?
Bir URL adresi üç temel soruya cevap verir:
- Nasıl bağlanılacak? Protokol (http, https, ftp) iletişimin kuralını belirler.
- Hangi sunucuya bağlanılacak? Domain adı, kaynağın bulunduğu sunucuyu gösterir. DNS sistemi bu adı sunucunun IP adresine çevirir.
- Sunucudaki hangi kaynak istenecek? Yol ve parametreler, sunucuya hangi sayfanın veya dosyanın gönderileceğini söyler.
Domain adının IP adresine nasıl çevrildiğini DNS Nedir? yazımızda ayrıntılı olarak anlatıyoruz.
URL’nin Bölümleri Nelerdir?
Bir URL’yi parçalarına ayıralım. Örnek adres:
https://blog.ornek.com.tr:443/rehberler/url-nedir?sayfa=2#ornekler| Bölüm | Örnekteki karşılığı | Ne işe yarar? |
|---|---|---|
| Protokol | https:// | Tarayıcı ile sunucu arasındaki iletişim kuralı. https bağlantının SSL ile şifrelendiğini gösterir. |
| Subdomain (alt domain) | blog | Ana domainin altında ayrı bir bölüm. En yaygın subdomain www’dir. |
| Domain adı | ornek | Sitenin adı; markanızı temsil eden kısım. |
| Uzantı (TLD) | .com.tr | Domainin uzantısı; .com, .net, .com.tr gibi. |
| Port | 443 | Sunucudaki bağlantı noktası. Genellikle gizlidir; https için 443, http için 80 kullanılır. |
| Yol (path) | /rehberler/url-nedir | Sunucudaki sayfanın veya dosyanın konumu. |
| Parametre (query) | ?sayfa=2 | Sayfaya gönderilen ek bilgiler. Arama, filtreleme ve sayfalama için kullanılır. |
| Çapa (fragment) | #ornekler | Sayfa içindeki belirli bir bölüme doğrudan gitmeyi sağlar. |
Subdomainlerin ne işe yaradığını Subdomain Nedir? Nasıl Oluşturulur ve Ne İşe Yarar? yazımızda, https bağlantısını sağlayan SSL sertifikasını ise SSL Sertifikası Nedir? yazımızda bulabilirsiniz.
URL ile Domain Arasındaki Fark
Domain, URL’nin yalnızca bir parçasıdır. domain.com.tr bir domaindir; https://www.domain.com.tr/domain/pricing ise bir URL’dir. Bir domain altında binlerce farklı URL bulunabilir; her sayfa, görsel ve dosyanın kendine ait bir URL’si vardır.
URL Örnekleri
- Ana sayfa: https://www.ornek.com
- Alt sayfa: https://www.ornek.com/hakkimizda
- Blog yazısı: https://www.ornek.com/blog/url-nedir/
- Görsel: https://www.ornek.com/resimler/logo.png
- Arama sonucu: https://www.ornek.com/ara?q=hosting
- Subdomain: https://destek.ornek.com
- E-posta bağlantısı: mailto:info@ornek.com
Mutlak URL ve Göreli URL
Mutlak URL, protokol ve domain dahil adresin tamamını içerir (https://www.ornek.com/iletisim). Göreli URL ise yalnızca site içindeki yolu belirtir (/iletisim) ve bulunduğu sitenin adresine göre çözülür. Site içi bağlantılarda göreli URL kullanılabilir; sosyal medya, e-posta ve başka sitelerde paylaşılan adreslerde her zaman mutlak URL kullanılmalıdır.
URL Nasıl Oluşturulur?
Kendi URL’nize sahip olmak için önce bir domain, ardından sitenizin dosyalarını barındıracak bir hosting gerekir:
- Markanıza uygun bir domain belirleyin ve domain sorgulama ile müsait olup olmadığını kontrol edin.
- Domaini kaydedin; sitenizin ana adresi (örneğin https://www.markaniz.com.tr) bu domain olur.
- Bir hosting paketi alın ve domaininizi hostinge bağlayın.
- WordPress gibi bir sistem kurun; sayfa ve yazılarınız için URL’ler otomatik olarak oluşur.
- Kalıcı bağlantı (permalink) ayarlarından sade ve anlaşılır bir URL yapısı seçin.
Sıfırdan site kurma adımlarını Yeni Başlayanlar İçin Web Sitesi Kurma Rehberi rehberimizde bulabilirsiniz.
SEO Dostu URL Nasıl Olmalı?
URL yapısı, hem kullanıcıların hem de arama motorlarının sayfanın içeriğini anlamasına yardımcı olur. İyi bir URL için:
- Kısa ve anlaşılır olsun: /blog/url-nedir/ adresi, /index.php?p=4721 adresinden çok daha açıklayıcıdır.
- Anahtar kelime içersin: Sayfanın konusunu anlatan kelimeleri kullanın.
- Kelimeleri tire (-) ile ayırın: Alt çizgi (_) veya boşluk yerine tire tercih edin.
- Türkçe karakter kullanmayın: ç, ğ, ı, ö, ş, ü harfleri adreste kodlanarak uzun ve okunaksız görünür; c, g, i, o, s, u kullanın.
- Küçük harf kullanın: Bazı sunucularda büyük ve küçük harf farklı adres olarak algılanır.
- Gereksiz parametrelerden kaçının: Aynı içeriğin birden fazla adresle açılması kopya içerik sorununa yol açabilir.
- URL’yi sık değiştirmeyin: Değiştirmeniz gerekirse eski adresi 301 yönlendirmesiyle yeni adrese bağlayın.
URL Kısaltma Nedir?
URL kısaltma servisleri, uzun adresleri kısa bir bağlantıya dönüştürür. Sosyal medya ve SMS gibi karakter sınırı olan yerlerde pratiktir. Ancak kısaltılmış bağlantının nereye gittiği ilk bakışta görünmediği için güvenmediğiniz kaynaklardan gelen kısa linklere tıklarken dikkatli olun. Kendi markanız için kısa ve akılda kalıcı bir domain kullanmak, kısaltma servisine olan ihtiyacı da azaltır.
Sık Sorulan Sorular
URL ile link aynı şey mi?
Günlük kullanımda aynı anlamda kullanılırlar. Teknik olarak URL bir adrestir; link ise bu adrese götüren tıklanabilir bağlantıdır.
URL’de büyük harf kullanılabilir mi?
Domain kısmında büyük ve küçük harf fark etmez. Ancak yol kısmında bazı sunucular büyük ve küçük harfi farklı algılar; bu yüzden URL’lerde küçük harf kullanmak en güvenli yoldur.
Bir sayfanın URL’sini nasıl kopyalarım?
Bilgisayarda adres çubuğuna tıklayıp tüm metni seçerek kopyalayabilirsiniz. Telefonda ise tarayıcının paylaş menüsündeki “Bağlantıyı kopyala” seçeneğini kullanabilirsiniz.
URL’deki https ile http arasındaki fark nedir?
https, bağlantının SSL sertifikasıyla şifrelendiğini gösterir; http ise şifresizdir. Günümüzde tarayıcılar http sitelerini “güvenli değil” olarak işaretler, bu yüzden her sitenin https kullanması gerekir.
Kendi URL’nizi oluşturmak için ilk adım bir domain almak. Domain sorgulama sayfasından markanıza uygun adresi hemen kontrol edebilir, Türkiye’ye yönelik siteler için .com.tr domain seçeneklerine göz atabilirsiniz.
 ve SEO dostu URL oluşturmayı örneklerle anlatıyoruz.){kind=link}